Miðlun upplýsinga í fjölmenningarsamfélagi

UT-blaðið 24 .janúar 2006

Eftir Elsu Arnardóttur, framkvæmdastjóra Fjölmenningarseturs, verkefnis á vegum félagsmálaráðuneytisins

Í stefnu ríkisstjórnarinnar um upplýsingasamfélagið, Auðlindir í allra þágu, kemur skýrt fram að mikilvægt sé að nýta upplýsingatækni til að ná til allra samfélagshópa um allt land.

Fjölmenningarsetrið er í samstarfi við sveitarfélög á norðanverðum Vestfjörðum og allar helstu stofnanir, fyrirtæki og félagasamtök á svæðinu við að þróa leiðir til að veita innflytjendum heildstæðar upplýsingar um stöðu sína í samfélaginu og þá þjónustu sem er í boði. Verkefnið hefur verið styrkt af ráðuneytum dóms-, félags-, heilbrigðis- og menntamála.

Það er afar mikilvægt að fólk viti hvaða þjónusta býðst í hverju sveitarfélagi og hvar þjónustu sé að finna ef hún ekki er til staðar. Starfsfólk í opinberri þjónustu á oft í örðugleikum með að veita innflytjendum sömu þjónustu og öðrum landsmönnum, meðal annars vegna tungumálaörðugleika.

Megintilgangurinn er að þróa þjónustuvef sem gerir einstaklingum og fjölskyldum, er flytjast erlendis frá, kleift að afla sér upplýsinga, helst fyrir komuna til landsins.
Vinnan er hafin og má nefna sem dæmi að sýslumannsembættið á Ísafirði hefur útbúið orðalista á þremur tungumálum sem tengist þjónustu og hlutverki embættisins. Annað dæmi er að nú er hægt að panta tíma hjá lækni á Vefnum bæði á íslensku og pólsku hjá Heilbrigðisstofnun Ísafjarðarbæjar.
                          
Til að auðvelda samskiptin birtast upplýsingar á Vefnum alltaf á tveimur tungumálum, þ.e. íslensku og t.d. pólsku eða taílensku. Með þessu móti verður samhliða til hagnýtt námsefni íslenskunáms. Þessi nálgun er hvati til að læra tungumálið og eykur möguleika fólks til að bjarga sér sem mest sjálft. Til að sjálfsbjörgin verði möguleg þarf fólk að hafa aðgang að upplýsingum um íslenskt samfélag, gerð þess og uppbyggingu, réttindi sín og skyldur. Þýðing húsaleigusamningsins á tvö tungumál er dæmi um samstarf sem hefur gefið góða raun og tryggir sameiginlegan skilning á réttindum og skyldum. Fjarðabyggð, Grundarfjarðarbær, Ísafjarðarbær og Fjölmenningarsetrið stóðu í sameiningu að því að gera húsaleigusamninginn aðgengilegan pólskumælandi fólki.

Viðmót vefsins er í þróun en ætlunin er m.a.að kalla öll sveitarfélög landsins til samstarfs um að móta viðmótið enn frekar. Með verkefninu skapast möguleikar til að þróa upplýsingatækni og í framtíðinni er gert ráð fyrir að fólk geti sett  inn ákveðnar upplýsingar, svo sem aldur, búsetu, fjölskyldugerð, tekjur, þjóðerni, tungumál og kallað fram upplýsingar og fróðleik út frá eigin högum og aðstæðum. Í framhaldi ætti að  verða hægt að prenta út bækling, sniðinn að þörfum hvers og eins, sem veitir allar mikilvægustu upplýsingar um réttindi og skyldur og aðgengi að þjónustu. Fjölmenningarsetrið og fjölskylduvefur félagsmálaráðuneytisins hafa lagt drög að samstarfi til að nýta sem best þá þekkingu og þann upplýsingagrunn sem nú þegar er til staðar og verða upplýsingarnar nýttar í þróun á nýrri, almennri þjónustuveitu ríkis- og sveitarfélaga .

Ísland hefur sérstöðu miðað við nágrannalöndin. Hátt hlutfall innflytjenda er búsett í dreifbýli og þörfin á því að þróa leiðir til þess að virkja þessa nýju þegna til þátttöku er bæði brýn og mikilvæg fyrir samfélagið í heild. Með verkefninu um miðlun upplýsinga í fjölmenningarsamfélagi er verið að nýta þau tækifæri sem felast í upplýsingatækninni til að stuðla að jafnrétti og efla lýðræði.