1.3.3 Opinn hugbúnaður og séreignarhugbúnaður

Opinn hugbúnað ber að skoða á sama hátt og sér­eign­ar­hugbúnað í leitinni að hagkvæmri lausn. Meta þarf óhlutdrægt eignarhaldskostnað og kosti/galla fyrir viðkomandi starfsemi.

Alltaf verði leitast við að velja hugbúnað sem byggist á opnum stöðlum. Í stefnu stjórnvalda um frjálsan og opinn hugbúnað er stefnt að því að opinberir aðilar "verði ekki of háðir einstökum hugbúnaðarframleiðendum og þjónustuaðilum". Telst notkun frjáls hugbúnaðar liður í því.

Vega þarf kosti og galla þess að velja opinn hugbúnað eða séreignarhugbúnað

Opinn hugbúnaður

Opinn hugbúnaður byggist á forritunarkóða sem er gerður aðgengilegur notend­um en er að öðru leyti ekki frábrugðinn öðrum hugbúnaði í eðli sínu.

• Þjón­usta við opinn hugbúnað er oft á tíðum ekki nægilega aðgengileg. Líklegt er að framboð slíkrar þjónustu aukist við aukna útbreiðslu hans. IBM hefur lagt aukna áherslu á að þjónusta opinn hugbúnað og líklegt að önnur upplýsingatæknifyrirtæki fylgi í kjölfarið.
• Vegna erfiðleika að fá þjónustu við opinn hugbúnað sem talinn er geta hentað til úrlausna ákveðna viðfangsefna þarf að vera til staðar nokkur innri þekking. Sérstök upplýsingatæknideild gæti sérhæft sig í þessum hugbúnaði og lágmark þörf fyrir ytri ráðgjafa.
• Áhersla á útvistun í upplýsingatæknimála í opinberum rekstri síðustu ár hefur jafnvel hindrað stofnanir og sveitarfélög að velja þessa leið þar sem þjónustuframboð er takmarkað.

Séreignarhugbúnaður

Séreignarhugbúnaður byggist á forritunarkóða sem ekki er opinber. Þessi búnaður er aðgengilegur gegn endurgjaldi og notendum eru sett takmörk varðandi notkun, dreifingu og breytingar.

• Fyrirtæki sem selja séreignarbúnað eru yfirleitt einnig þjónustuaðili fyrir lausnina. Í stefnu stjórnvalda um frjálsan og opinn hugbúnað er stefnt að því að opinberir aðilar "verði ekki of háðir einstökum hugbúnaðarframleiðendum og þjónustuaðilum". Telst notkun frjáls hugbúnaðar liður í því.
• Ýmis fyrirtæki sem selja séreignarbúnað leyfa öðrum aðilum á markaði að þjónusta þennan búnað og þannig skapast val fyrir opinbera aðila.

Dæmi um opinn hugbúnað í notkun hjá opinberum aðilum

• JForum - spjallkerfið fyrir vefsíður
• Apache - vefþjónn

Ítarefni

• Innkaup á hug- og vélbúnaði ásamt þjónustu á sviði upplýsingatækni (upplýsingavefur fjármálaráðuneytis)
• Stafrænt frelsi, handbók um frjálsan og opinn hugbúnað, opna staðla og frjálst samfélag
• Frjáls og opinn hugbúnaður - stefna stjórnvalda