Ávarp iðnaðarráðherra Katrínar Júlíusdóttur á ráðstefnunni Horft til framtíðar, 20. maí 2010

Ágætu ráðstefnugestir,
Hvenær, ef ekki nú, er þörf fyrir nýsköpun, hugvit og framtíðarsýn í íslensku samfélagi?
Upplýsingatæknin hefur þegar haft gríðarleg áhrif á samfélagið allt, bæði atvinnulífið og opinbera geirann. Upplýsingatæknin er undirliggjandi í nánast allri daglegri starfsemi okkar, er undirstaðan í alþjóðaviðskiptum, alþjóðlegum samskiptum og allt umlykjandi í félagslífi nútímans.

Á mörgum sviðum hefur náðst góður árangur þar sem tæknin hefur verið notuð sem verkfæri til að bæta þjónustu, auka afköst og skapa störf í upplýsingatækniiðnaði.
Þá hefur ýmislegt nýtt verið að gerast í notkun upplýsingatækninnar hjá fyrirtækjum, stofnunum og stjórnmálamönnum. Ég nefni sem dæmi hvernig samfélagsvefirnir eru að verða stór hluti af almennri starfsemi fyrirtækja og kynningarherferðum þeirra. Einnig eru ráðuneyti og stjórnmálamenn farnir að líta á samfélagsvefi sem eina af grunnleiðunum til að koma upplýsingum og þjónustu á framfæri.

En það er heilmikill óplægður akur og þar eru mörg verk óunnin og tækifærin óþrjótandi.
Upplýsingatæknin á margt sameiginlegt með því sem við köllum hinar skapandi greinar og eru einn helsti vaxtarbroddurinn í hagkerfum Vesturlanda. Þetta á ekki bara við á þeim sviðum þar sem augljós skörun er eins og á sviði hönnunar, leikjaframleiðslu eða myndmiðlun af öllu tagi heldur er ég að vísa til þess að rétt eins og skapandi greinarnar er upplýsingatæknin orðið órjúfanlegur hluti af nær öllum öðrum atvinnugreinum.

Tæknin er verkfæri sem við leggjum ekki frá okkur þó vel hafi tekist til á ýmsum sviðum.
Staða íslenskra atvinnuvega er erfið og verkfærum tækninnar verðum við að beita sem aldrei fyrr í því uppbyggingar- og umbótastarfi sem nú stendur yfir í samfélaginu.

Dagur upplýsingatækninnar er nú haldinn í fimmta sinn og hefur hann markað sér sess sem árlegur viðburður þar sem stjórnendur og sérfræðingar mætast og ræða um upplýsingatækni frá ólíkum sjónarhornum. Hér mætast einnig upplýsingatækniiðnaðurinn og opinberi geirinn og skiptast á hugmyndum og þekkingu. Stefnumót sem þessi eru ómissandi liður í samfélagi nýsköpunar og þekkingar þar sem nýjar hugmyndir fæðast, samstarfsaðilar finnast og kjarkurinn vex.

Að þessu sinni eru haldnar tvær ráðstefnur á Degi upplýsingatækninnar.
Í morgun var dagskrá sem var skipulögð af Stofnun stjórnsýslufræða og Félagi forstöðumanna ríkisstofnana og var hún helguð nýsköpun í opinberum rekstri.
Iðulega hefur verið litið svo á að nýsköpun væri fyrst og fremst viðfangsefni atvinnulífs og menntastofnana en það er svo sannarlega þörf fyrir nýsköpun á fleiri sviðum.
Það er því vel til fundið að beina sjónum að því hvernig stjórnvöld geta stuðlað að nýsköpun í opinbera geiranum.

Allt frá hruni fjármálakerfisins hafa umbætur verið lykilorðið í íslenskri stjórnsýslu.
Ríkisstjórnin hefur staðið fyrir mestu uppstokkun í stjórnkerfi og stjórnsýslu hins opinbera á lýðveldistímanum. Við höfum verið að stokka upp umdæmaskipting þjónustu, landið verður eitt skattaumdæmi og embætti ríkisskattstjóra og skattstofur landsins sameinast.
Lögregluumdæmum, dómstólum og sýslumönnum fækkar. Heilbrigðisstofnanir, vinnu- og velferðarstofnanir og ýmsar stofnanir á sviði samgöngumála, umhverfismála og atvinnumála eru samþættar eða sameinaðar.

Umfangsmikil endurskipulagning á Stjórnarráðinu er þegar hafin og ráðuneytum verður fækkað úr 12 í 9. Á sama tíma þarf stjórnkerfið að breyta um vinnubrögð. Aukið gegnsæi, upplýsingagjöf, samráð og fagleg vinnubrögð í hvívetna eru leiðarljós sem vinna verður eftir.
Í kjölfar útkomu skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis hefur verið unnið ötullega að tillögugerð byggðri á því sem þar kemur fram.

Loks má nefna að nú eru að verða straumhvörf með mestu endurbótum á regluverki og eftirliti með fjármálastarfsemi sem nokkurt ríki hefur gripið til.
Markmiðið er að sú áhættusækna og lánadrifna hringekja sem hér snérist með sívaxandi hraða á ekki að geta farið af stað aftur.

Í nær öllu þessu starfi gegnir upplýsingatæknin afar þýðingarmiklu hlutverki, hvort sem er vegna utanumhalds um upplýsingar og verkferla innan stjórnsýslunnar eða miðlun upplýsinga og þjónustu til almennings í landinu. Við þurfum líka að nota þetta tækifæri til að skoða hvernig opinberi geirinn getur ýtt undir nýsköpun og jafnvel aukin útflutningsverðmæti í upplýsingatækni með innkaupastefnu sinni og samstarfi við fyrirtæki í þessum geira.

Ágætu ráðstefnugestir,
Að ráðstefnunni, Horft til framtíðar, sem nú er að hefjast, standa forsætisráðuneyti, Skýrslutæknifélagið, Samtök upplýsingatæknifyrirtækja, Félag forstöðumanna ríkisstofnana og Stofnun stjórnsýslufræða. Dagskráin er helguð umbótum og framsæknum verkefnum í opinbera geiranum og í upplýsingatækniiðnaði.

Þegar horft er til framtíðar, eins og gert er hér í dag, er mikilvægt að byggja á reynslu þeirra fyrirtækja sem náð hafa árangri og standa vel að vígi þrátt fyrir fjármálakreppu.
Við munum heyra í fulltrúum nokkurra þeirra hér í dag og það er mikilvægt að við berum gæfu til að nýta okkur þekkingu þeirra og reynslu til hagsbóta fyrir önnur fyrirtæki í upplýsingatækniiðnaðinum.

En hvaða þættir eru það sem ráða úrslitum varðandi velgengni fyrirtækja í upplýsingatækniiðnaði og hvað geta stjórnvöld gert til að stuðla að því að þessi grein blómstri, skapi útflutningstekjur, skapi ný störf og stuðli að aukinni hagkvæmni og betri þjónustu í opinbera geiranum? Þetta eru sígildar spurningar og á liðnum árum hefur, í þessu samhengi, iðulega verið fjallað um skattalegt umhverfi, framboð á fólki með upplýsingatæknimenntun og mögulega styrki og samstarfsverkefni. Enn er þörf á að skoða þessa þætti en væntanlega þarf mun fleira að koma til. Um það verður fjallað í dagskránni hér á eftir. 

Skýrslutæknifélagið stígur í dag það skref að veita í fyrsta skipti upplýsingatækniverðlaun félagsins og mun efnahags- og viðskiptaráðherra afhenda þau í lok dagskrárinnar hér í dag. Vil ég hér með lýsa yfir ánægju minni með þessi verðlaun sem ég vona að verði hvatning fyrir þá fjölmörgu frumkvöðla sem ég veit að vinna ötullega að framgangi upplýsingatækniverkefna á  hinum ýmsu sviðum samfélagsins.

Við stöndum frammi fyrir miklu verki. Sumt verður erfitt og annað jafnvel þungbært. Gagngert endurmat samfélags er það ávallt. En við stöndum líka á spennandi tímamótum þar sem fjöldi áskorana og nýrra tækifæra blasir líka við. Þessi ráðstefna er ekki síst um þá þætti.

Ég býð ykkur öll velkomin á ráðstefnuna: Horft til framtíðar!